Źródło: Magazyn instalatora instalator.pl
Trudno wyobrazić sobie projekt i późniejszą realizację obiektu użyteczności publicznej bez układu instalacji wentylacyjnej i coraz częściej klimatyzacyjnej. Wymogi stawiane projektantom tych układów są coraz wyższe i nie wystarczy już zwykła wymiana powietrza w odpowiedniej ilości, lecz ważny jest odzysk ciepła z wywiewanego powietrza, kontrola wilgotności, oczyszczenie powietrza przez filtry. Sercem tych układów jest centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna.
Firma Rosenberg Ventilatoren GmbH z siedzibą w południowych Niemczech jest znanym od 1981 producentem wysokiej jakości central wentylacyjnych. Pierwsze centrale wyprodukowane przez firmę trafiły do Polski już w 1992 roku i zostały zainstalowane w jednym z najbardziej znanych i renomowanych hoteli w Warszawie. W czasie grunntownej przebudowy hotelu przewidziano wentylacje nie tylko pomieszczeń przeznaczonych dla gości, ale nawet pomieszczeń technicznych. Minio, że większość z tych urządzeń pracuje przez 24 godziny na dobę, nie było istotnych awarii. Od tamtej pory firma Rosenberg dostarczyła do Polski wiele central przeznaczonych zarówno dla takich obiektów jak Makro wyposażonych w około 30 bardzo złożonych central z pełną automatyką, jak i do zupełnie małych obiektów z jedną niewielką centralą realizując tylko najprostszą funkcję.
Dewizą firmy jest dostarczeni centrali dokładnie według wymogów i oczekiwań klienta - wszystkie centrale „są szyte na miarę". Dotyczy to nie tylko dostosowania centrali do wymaganych parametrów pracy, lecz także jej konfiguracji. Mogą to być zarówno centrale podwieszane jak i spełniające specjalne, dodatkowe wymagania centrale w wykonaniu dachowym lub higienicznym. Również konstrukcja. centrali jest dopasowywana do oczekiwań klienta i miejsca montażu centrala może posiadać ścianki o dwóch grubościach izolacji akustycznej i termicznej, a strona obsługi oraz przyłączeń mediów być dowolna Wyposażenie centrali w dodatkowe akcesoria, takie jak wzierniki, lamp oświetlenia wewnętrznego, króćce pomiarowe czy dodatkowe drzwi inspekcyjne, zależy tylko od zasobności portfela klienta i jego oczekiwań w tym zakresie. Wyposażenie urządzenia w akcesoria typu: wyłączniki serwisowe, regulatory obrotów, manometry kontrolne czy siłowniki przepustnic wielopłaszczyznowych zależy tylko od woli zamawiającego.
Już na etapie projektowania należy przewidzieć możliwość wniesienia centrali do przeznaczonego dla niej pomieszczenia. W tym celu centrala może być podzielona na odpowiednie segmenty, które po przetransportowaniu na miejsce łączy się specjalnymi klamrami niewymagającymi specjalistycznych narzędzi. Segmenty do wielkości średniej dostarczane są na paletach, natomiast większe z zamontowanymi stopkami montażowymi. Wszystkie segmenty są właściwie zabezpieczone przed wpływem warunków atmosferycznych na czas transportu i gotowe do natychmiastowego montażu. Każda z sekcji jest oznakowana zgodnie z załączonym szkicem montażowym i wyposażona w uchwyty transportowe. Nie wyklucza to jednak w skrajnych przypadkach możliwości rozłożenia centrali na przysłowiowe „śrubki". Wraz z pomocnikiem osobiście rozmontowałem sporą centralę i ponownie ją złożyłem po wniesieniu do maszynowni położonej w piwnicy, do której prowadziły drzwi o szerokości zaledwie 70 cm.
Dobór centrali przeprowadzany jest za pomocą specjalistycznego programu komputerowego, który umożliwia optymalne dopasowanie poszczególnych podzespołów. Jak wspomniano istnieje możliwość wykonania central w kilku wersjach różniących się obudową - z wykorzystaniem aluminiowych profili nośnych (grubość izolacji ścian 20 mm) lub stalowych (40 lub 60 mm). Wszystkie centrale mogą być dostarczone w wykonaniu zwy-klym, higienicznym oraz według standardu RAL. W ofercie firmy Rosenberg są też centrale dachowe charakteryzujące się wykonaniem odpornym na działanie czynników atmosferycznych. Dotyczy to nie tylko zabezpieczenia ścian zewnętrznych przed korozją (zwykle cynkowane ogniowo z możliwością dodatkowego malowania proszkowego czy wykonania z blach aluminiowych lub stali nierdzewnej), lecz także ochrony wyłączników serwisowych, przepustnic itp.
Jednym z ważniejszych podzespołów świadczących o jej trwałości i niezawodności jest wentylator. Stosowane są wentylatory produkcji Rosenberg z napędem pasowym z konwencjonalnym silnikiem umożliwiającym, poprzez precyzyjny dobór przekładni, osiągnięcie właściwego punktu pracy wentylatora oraz wentylatory z napędem bezpośrednim ze swobodnym wlotem, umożliwiające zminimalizowanie długości sekcji wentylatora. Wentylatory z silnikiem konwencjonalnym mogą być dostarczone jako dwu- lub trzy-biegowe, natomiast wentylatory z napędem bezpośrednim przystosowane są do płynnej regulacji prędkości. Zmianę wydajności wentylatorów z napędem bezpośrednim umożliwia szeroka gama regulatorów obrotów. Innowacją są elektronicznie komutowane silniki z wirującą obudową charakteryzujące się między innymi dużą oszczędnością energii w stosunku do tradycyjnych. Wszystkie silniki mogą być na życzenie wyposażone w wyłączniki i inne akcesoria.
Najczęściej na wlocie za przepust-nicą umieszczany jest filtr powietrza, nie przekreśla to możliwości stosowania następnych filtrów do dalszej obróbki powietrza. W standardowym wykonaniu stosowane są filtry kieszeniowe w klasie od G4 do G9. W innych wykonaniach central możliwe jest zastosowanie filtrów odtłuszczających, węglowych oraz specjalnych w centralach higienicznych. Tak jak i w pozostałych podzespołach możliwe jest wyposażenie bloku filtrującego w dodatkowe akcesoria, jak: manometry, czujniki zabrudzenia, wzierniki, oświetlenie.
Ponieważ odzysk ciepła z powietrza wywiewanego jest często stosowany, również i w tej dziedzinie firma Rosenberg stosuje uznane powszechnie rozwiązania. We wzmiankowanych wyżej centralach dostarczonych w 1992 roku były zastosowane wysokiej jakości wymienniki rotacyjne oraz wymienniki z czynnikiem pośrednim dla wentylacji kuchni. Dobór wymienników rotacyjnych można przeprowadzać kierując się zarówno sprawnością (mającą wpływ na cenę), jak i wariantem wykonania higroskopijnego lub nie. Podobnie przy wyborze wymiennika krzyżowego mamy do wyboru przepływ krzyżowy lub przeciwprądowy. Na specjalne życzenie płyty wymiennika mogą być pokryte dodatkową powłoką antykorozyjną.
Zainstalowane w centrali nagrzewnice i chłodnice bądź realizują samodzielnie proces grzania/chłodzenia nawiewanego powietrza, bądź stanowią uzupełnienie dla zastosowanego wymiennika odzysku ciepła. Medium zasilającym wymienniki jest najczęściej woda i do jej parametrów dobierane są wymienniki -dotyczy to zarówno wody grzewczej, jak i chłodzącej. W innych przypadkach przewidziano możliwość zastosowania chłodnic z bezpośrednim odparowaniem czynnika (freon 407c) lub ogrzewanie elektryczne przy zastosowaniu wielostopniowych nagrzewnic. Chłodnice powietrza wyposażone są w wanny ociekowe oraz demontowane odkraplacze, natomiast nagrzewnice elektryczne w zabezpieczenia przed przegrzaniem. W przypadku nagrzewnic wodnych stosuje się zabezpieczenia przeciwzamro-żeniowe. Zagadnienie klimatyzacji pomieszczeń to nie tylko zapewnienie dopływu w odpowiedniej ilości świeżego powietrza o właściwej temperaturze i czystości, ale i kontrola wilgotności powietrza w tych pomieszczeniach. Służą temu omawiane wcześniej zespoły chłodnic i nagrzewnic, higrosko-pijne obrotowe wymienniki do odzysku ciepła oraz nawilżacze parowe lub natryskowe. W razie potrzeby firma Rosenberg może dostarczyć centrale wyposażone w odpowiednie nawilżacze lub przewidzieć tylko miejsce na ich późniejszą zabudowę. Puste sekcje centrali mogą być również przewidziane jako miejsca późniejszej zabudowy podzespołów w miarę zmian technologii obróbki powietrza. Powstający hałas pracy wentylatora emitowany do kanału wentylacyjnego może być redukowany za pomocą tłumików dźwięku wbudowanych w centralę. Do wyboru jest kilka wielkości tłumików dla każdego typu centrali różniących się zdolnością redukcji dźwięku.
Źródło: Magazyn instalatora instalator.pl
Centrale wentylacyjno-klimatyzacyjne to istotny, o ile nie najważniejszy element instalacji wentylacyjnych. Zakup centrali powinien być poprzedzony analizami nie tylko ograniczającymi się do ceny zakupu.
Przed kupnem centrali wentylacyjno-klimatyzacyjnej należy przede wszystkim znać koszt eksploatacji urządzenia, jego trwałość, nie zapominając również o spełnieniu istotnych parametrów technicznych, jak wydajność powietrza, spręż, emitowany poziom dźwięku, odzysk ciepła, etc. Firma Systemair oferuje oprócz całej gamy urządzeń wentylacyjnych duże centrale wentylacyjne o maksymalnej wydajności do 200 000 m3/h. W skład central oferowanych przez Systemair wchodzą sekcje wentylatorowe, nagrzewnice, chłodnice wodne lub freonowe, sekcje odzysku ciepła - wymienniki krzyżowe, obrotowe, tłumiki akustyczne, sekcje mieszania, filtracji itd.
Wszystkie centrale Systemair typu DV są wykonane z profili stalowych, blachy stalowej galwanizowanych warstwą Alu-cynku AZ185 oraz izolacji z wełny mineralnej o grubości 50 mm. Podwyższona klasa zabezpieczenia antykorozyjnego stosowana w centralach DV ma ogromny wpływ na wydłużony czas eksploatacji urządzenia. Centrale wentylacyjne są przewidziane do ciągłej pracy przez okres co najmniej kilkunastu lat. Na żywotność central wentylacyjnych ogromny wpływ ma jakość montażu podzespołów oraz zastosowanie najwyższej klasy materiałów i części. Systemair oferuje możliwość wykonania central DV z blachy stalowej kwasoodpornej, jak również w wykonaniu przeciwwybuchowym EX.
W centralach wentylacyjnych o dużych wydajnościach przepływu powietrza bardzo duże znaczenie ma odzysk ciepła z powietrza usuwanego z pomieszczeń wentylowanych. W centralach DV odzysk ciepła może być realizowany poprzez wymiennik krzyżowy, obrotowy lub z czynnikiem pośredniczącym. W praktyce najczęściej spotyka się odzysk ciepła z wykorzystaniem wymienników krzyżowych i obrotowych. Sprawność temperaturowa odzysku ciepła w wymiennikach obrotowych central DV może wynosić ponad 80%, w wymiennikach krzyżowych 70%. Odpowiednie umieszczenie wentylatorów w centralach Systemair ma duży wpływ na zmniejszenie tzw. przedmuchów, czyli niekontrolowanej migracji powietrza wywiewanego do powietrza nawiewanego w sekcjach z wymiennikiem krzyżowym i obrotowym.
Centrale Systemair posiadają szereg rozwiązań i udogodnień sprawiających, że montaż nie stanowi większego problemu dla instalatorów, a eksploatacja oraz serwis dla użytkowników. Opatentowany system Disc-Lock pozwala na szybkie i przede wszystkim szczelne połączenie kilku sekcji.
Źródło: Magazyn instalatora instalator.pl
Pojęcie „oszczędna centrala klimatyzacyjna" nie powinno być kojarzone z układem, który został wyposażony w minimalną liczbę elementów służących do obróbki powietrza, a tym samym, pozornie z minimalnym kosztem urządzenia.
Przede wszystkim ma to być układ gwarantujący komfort powietrza w pomieszczeniu, przy wykorzystaniu niezawodnych, energooszczędnych podzespołów. Dodatkowo centrala musi być łatwa w obsłudze. Wtedy dopiero możemy mówić o „oszczędnej centrali", która już po krótkiej analizie okaże się tanim rozwiązaniem, zarówno pod względem inwestycyjnym, jak i eksploatacyjnym.
Co ma na to wpływ?
Przede wszystkim stosowanie central klimatyzacyjnych elastycznych w montażu, wyposażonych w funkcje odzysku energii cieplnej i układy automatyki kontrolno-sterującej. Aby jeszcze bardziej wspomóc pracę takich central, firma VTS Clima wprowadziła do standardowego wyposażenia urządzeń w zakresie wydajności 1000 - 15 000 m7h, zespoły wentylatorowe składające się z efektywnego wentylatora bez obudowy typu Pług Fan oraz silnika jednobiegowego, trójfazowego z przemiennikiem częstotliwości. Brak obudowy znacznie zmniejsza masę wentylatora, ułatwiając montaż. Dzięki zastosowaniu przemiennika częstotliwości prędkość obrotowa wentylatora może być dostosowana do wymaganych parametrów projektu sieci wentylacyjnej (wydajność powietrza, opory sieci).
Typy filtrów stosowanych w centralach wentylacyjnych:
| zgrubne | G3 G4 | stosowane jako filtry wstępne do zatrzymywania większych zanieczyszczeń takich jak owady, piasek, włosy i włókna |
|---|---|---|
| dokładne | F5 F6 | do zatrzymywanie mniejszych niż G3 i G4 cząstek w rodzaju pyłków kwiatowych, pyłu atmosferycznego |
| F7 | do filtracji małych drobinek kurzu, sadzy, zarodników grzybów | |
| F8 F9 | służą do dokładnej filtracji bakteri czy mgły olejowej | |
| hepa | H10 H11 H12 | bardzo dokładne filtry do zatrzymywania bakterii, sadzy, pyłu radioaktywnego czy dymu tytoniowego a także innych rodzajów aerozoli i dymów |
Filtr HEPA "Filtron"
Poniżej przedstawiono tabelę z przybliżonymi oporami stawianymi przez poszczególne klasy filtra oraz ich wydajność w oczyszczaniu powietrza. Dane te będą różne dla różnych producentów i u nich należy szukać charakterystyk adekwatnych do konkretnego filtra. Dane podane poniżej służą do przybliżonych obliczeń i informacji.
| Dokładność filtra | Klasa filtra | Opór czystego filtra | Wydajnośc filtra |
|---|---|---|---|
| Filtry klasy I wstępne | G3 | 35Pa | 80-90% |
| G4 | 50Pa | 90% | |
| Filtry klasy II dokładne | F5 | 75Pa | 60-80% |
| F6 | 75Pa | 60-80% | |
| F7 | 120Pa | 80-90% | |
| F8 | 160Pa | 90-95% | |
| F9 | 175Pa | powyżej 95% | |
| Filtry klasy III HEPA | H12 | 250Pa | 99,5% |
| H13 | 250Pa | 99,95% |